Çatı terasında aydınlatmayı nereye koyarsınız?
Çatı terasında tavan yok; tavan pergolanın kendisi. Bu yüzden LED spotları taşıyıcı kirişlerin içine gömdük — sarkan armatür ve görünen kablo yok.

Bir çatı terasında aydınlatma sorunu, normal bir terastakinden farklıdır: üstünüzde tavan yoktur. Avize asacağınız bir nokta, spot gömeceğiniz bir asma tavan, aplik takacağınız bir duvar yoktur. Pergolayı kurduğunuzda tavan zaten pergolanın kendisi olur.
Bu işte de öyleydi. O yüzden aydınlatmayı sonradan eklenecek bir şey olarak değil, taşıyıcının parçası olarak kurguladık.
Işık kirişin içinden geliyor
LED spotları pergolanın taşıyıcı kirişlerinin içine gömdük. Dışarıdan bakıldığında ne bir armatür ne bir kablo görünüyor; kiriş düz bir profil olarak duruyor, ışık onun içinden çıkıyor.

Bunun pratik faydası akşam ortaya çıkıyor. Işık yukarıdan ve çizgisel bir kaynaktan geldiği için göze doğrudan vurmuyor; masanın üstünü aydınlatıyor ama oturan kişiyi rahatsız etmiyor.

Kablolamanın tamamı profillerin içinde ilerliyor. Çatı terası gibi her şeyin göründüğü bir yerde, görünmeyen kablo tesisatı sonucu ciddi şekilde değiştiriyor.

Taşıyıcı, teras zeminine basmıyor
Terasın kendisi düz ve döşeliydi, ama pergolayı terasın ölçüsüyle sınırlamak istemedik — gölge alanı daha geniş olsun diye sistem terasın sınırlarının dışına taşıyor.
Bu da taşıyıcının teras zeminine değil, çevredeki çatı yapısına oturması demekti. Kolonları çatının yük taşıyabilen noktalarına indirdik ve her birini diyagonal desteklerle rijitleştirdik; böylece rüzgarda sistemin sallanması engellendi.

Çatı örtüsünün üzerine gelişigüzel bir ayak koymak hem su yalıtımını deler hem zamanla oturmaya yol açar. Temas yüzeylerini yalıtımı bozmayacak şekilde çözdük.

Üstteki sistem
Çatı, motorlu pergola tente: su geçirmez kumaş, ray boyunca motorla açılıp toplanıyor. Kumandayla tam açık, tam kapalı ya da ara konumda durdurulabiliyor.

Kısaca
- Sistem: Motorlu pergola tente (rolling roof), su geçirmez kumaş çatı
- Yer: Çatı katı terası
- Aydınlatma: Taşıyıcı kirişlere gömülü LED spot, gizli kablolama
- Taşıyıcı: Çelik konstrüksiyon, diyagonal destekli kolonlar, çatının taşıyıcı noktalarına oturuyor
- Kontrol: Kumandalı motor, ara konumda durdurma
Pergolanın aydınlatmasını baştan planlamak, sonradan armatür asmaktan hem daha ucuz hem daha düzgün sonuç veriyor. Keşifte terası akşam nasıl kullanacağınızı da soruyoruz; cevabı taşıyıcının tasarımını değiştiriyor.